KDV Hesaplama: KDV Ekle veya Ayır

Katma değer vergisi, yani KDV, dünyada en yaygın tüketim vergisi biçimidir. Tedarik zincirinin her aşamasında o aşamada eklenen değer üzerinden alınır ve sonunda nihai satış fiyatı üzerinden vergiyi tamamen tüketici öder. Oranlar ülkeye ve ürün grubuna göre değişir. Türkiye'de standart oran şu anda yüzde 20'dir; gıda gibi pek çok temel üründe yüzde 10, ekmek ve bazı temel kalemlerde ise yüzde 1 indirimli oran uygulanır. İngiltere'de standart oran yüzde 20, Almanya'da yüzde 19, Polonya ve İtalya'da yüzde 22 ile 23 arasındadır. Çoğu ülkede gıda, kitap ve ilaç gibi zorunlu ürünlerde indirimli ya da sıfır oranlar, ayrıca finansal hizmetler ve eğitim gibi istisna kategoriler bulunur. Bu hesaplayıcı iki günlük işi üstlenir: bir net fiyata KDV ekleyip müşterinin ödediği brüt fiyatı bulmak ve bir brüt fiyattan KDV'yi ayırıp işletmenin defterine yazdığı net fiyatı geri elde etmek. Bu iki işlem fatura kesmede, muhasebede, serbest çalışan tahsilatında ve ülkeler arası fiyat karşılaştırmasında sürekli karşınıza çıkar. Bir yön seçin, tutarı girin, oranı belirleyin ve dökümü okuyun. Net tutar, KDV tutarı ve brüt tutar tek bakışta önünüzde olur, böylece fatura keserken ya da bir gideri kontrol ederken hızlı bir başvuru kaynağınız olur. Hesaplayıcı belirli bir ülkeyi varsaymaz; ürününüze ya da hizmetinize uygulanan oranı siz girersiniz, ister standart ister indirimli olsun. Buradaki sonuçlar tahminidir, vergi danışmanlığı değildir.

İki işlem ve bunları ne zaman kullanırsınız

KDV eklemeyi, elinizde net fiyat olduğunda ve müşterinin gördüğü son fiyatı bulmanız gerektiğinde yaparsınız. Bir işe 10.000 ₺ teklif veren serbest çalışan, yüzde 20 KDV ekleyip 12.000 ₺ fatura keser. Toptan aldığı bir ürünü 500 ₺'den 800 ₺'ye çıkaran bir perakendeci, yüzde 20 KDV ekleyip etikete 960 ₺ yazar. Her iki durumda da hesap, tutar çarpı bir artı KDV oranıdır.

KDV ayırmayı, elinizde brüt fiyat olduğunda ve içindeki net kısmı bilmeniz gerektiğinde yaparsınız. Fişlerini gözden geçiren küçük bir işletme, her 1.200 ₺'lik alışta gerçekte ne kadarının KDV olduğunu (200 ₺) ve ne kadarının asıl maliyet olduğunu (1.000 ₺) bilmek ister. Hesap, brüt bölü bir artı KDV oranıdır ve KDV ikisinin farkıdır. Muhasebecilerin en çok kullandığı işlem budur. Aynı zamanda insanların elle en sık yanlış yaptığı işlemdir, çünkü 1.200 ₺'den yüzde 20 çıkarmak size 1.000 ₺ vermez; brüt fiyattan yüzde 20 çıkarmak, net fiyata yüzde 20 eklemekle aynı şey değildir. Formül simetrik değildir ve hesaplayıcı bunu doğru biçimde halleder.

Ülkeye göre yaygın standart oranlar

Türkiye yüzde 20. İngiltere yüzde 20. Almanya yüzde 19. Fransa yüzde 20. İtalya yüzde 22. İspanya yüzde 21. Hollanda yüzde 21. Belçika yüzde 21. Polonya yüzde 23. Litvanya yüzde 21. İsveç, Danimarka, Norveç yüzde 25. İsviçre yüzde 8,1. İrlanda yüzde 23. Macaristan yüzde 27 ile Avrupa'nın en yükseği. Avrupa dışında: Avustralya yüzde 10, Yeni Zelanda yüzde 15, Kanada eyalete göre yüzde 5 ile 15 arası. Amerika Birleşik Devletleri'nde federal bir KDV yoktur; onun yerine her eyalet ve birçok şehir toplamda sıfır ile yaklaşık yüzde on arasında satış vergisi alır. Bu hesaplayıcı bunların herhangi biriyle çalışır, sadece ilgili oranı girin.

İndirimli ve sıfır oranlar

KDV uygulayan çoğu ülkenin, siyasi açıdan hassas kategoriler için bir ya da daha fazla indirimli oranı vardır. Türkiye'de pek çok gıda ürünü, kitap ve belirli sağlık hizmetleri yüzde 10'a tabidir; ekmek, un ve bazı temel gıdalar gibi kalemlerde ise yüzde 1 uygulanır. İhracat işlemleri genellikle istisna kapsamındadır. İngiltere'de ev enerjisinde yüzde 5 indirimli oran, çoğu gıda, çocuk giysisi ve kitapta sıfır oran vardır. Almanya'da gıda ve birçok kültürel üründe yüzde 7 indirimli oran bulunur. Standart orana girmeyen bir kategoride KDV hesaplarken önce geçerli oranı öğrenin.

Türkiye'de fiyatlar neden genellikle KDV dahildir

KDV uygulayan çoğu ülkede tüketiciye gösterilen fiyat vergiyi içermek zorundadır. Raftaki fiyat brüt fiyattır. Fiş ya da fatura sonradan şeffaflık için KDV kısmını ayrı gösterir ama müşteri etikette yazan rakamı öder. Bu, gösterilen fiyatların satış vergisinden arındırılmış olduğu ve verginin kasada eklendiği Amerika Birleşik Devletleri'nden farklıdır. KDV dahil yaklaşım satış noktasında daha basittir; Amerikan yaklaşımı ise eyalet sınırlarını aşan fiyat reklamlarında sürtünmeyi azaltır. İkisi de meşru politika tercihleridir ve arkadaki matematikle ilgileri yoktur. Türkiye'de tüketiciye sunulan fiyat genellikle KDV dahildir, yani Avrupa yaklaşımına yakındır.

Brüt tutardan KDV ayırma ne zaman yanlış gider

Yaygın bir muhasebe hatası, brütü bir artı KDV oranı yerine bir eksi KDV oranına bölmektir. Yüzde 20 KDV'li 120 ₺ brütte doğru net, 120 bölü 1,20 yani 100 ₺'dir. Hatalı hesap 120 bölü 0,80 yani 150 ₺ verir ki bu çok yüksektir. Hesaplayıcı bölmeyi doğru yapar. Bu tür bir hatanın yayıldığı tablolar üzerinde mutabakat yapıyorsanız, brüt tutarı buradaki ayırma yönünde çalıştırıp mevcut rakamlarınızla karşılaştırın.

Bu hesaplayıcının kapsamadıkları

Sınır ötesi işlemlerde verginin satıcı değil alıcı tarafından beyan edildiği tersine yükümlülük (KDV tevkifatı dahil) burada kapsam dışıdır. Belirli ürün kategorilerine ait indirimli ve sıfır oranlar da ülkeden ülkeye değişir ve yasal sınıflandırmaya bağlıdır, hesaplayıcıya değil. İkinci el mallar ve tur operatörleri için kullanılan kâr marjı yöntemleri, bu aracın uygulamadığı özel hesaplar kullanır. Günlük fatura ve fiyatlama için buradaki formüller yeterlidir; karmaşık vergi durumları için kendi bölgenizin kurallarını bilen bir mali müşavire danışın. WhatIP sonuçları tahminidir, vergi danışmanlığı değildir.