Kalkulator inflacji dla dzisiejszych pieniędzy i przyszłej siły nabywczej

Inflacja to cichy podatek. Nie pojawia się na pasku wynagrodzenia ani na wyciągu z banku, ale po cichu zmniejsza to, co kupuje każda złotówka, rok po roku. Trzy procent rocznej inflacji brzmi skromnie, i takie jest w skali jednego roku. Złóż je przez 25 lat, a złotówka kupi dziś tyle, ile wtedy kupowało jakieś 48 groszy. To różnica między poczuciem, że masz dość odłożone na emeryturę, a odkryciem, że brakuje ci środków.

Ten kalkulator pokazuje dwa spojrzenia na ten sam problem. Pierwsze to realna siła nabywcza dzisiejszych pieniędzy rzutowana w przyszłość. Fundusz awaryjny 50 000 zł dziś, po dziesięciu latach przy 3 procentach inflacji, ma taką samą siłę nabywczą jak około 37 200 zł w dzisiejszych złotych. Drugie spojrzenie jest odwrotne: ile pieniędzy będziesz potrzebować w przyszłości, by utrzymać dzisiejszą siłę nabywczą. Aby kupić to, co dziś kupuje 50 000 zł, za dziesięć lat przy tej samej stopie inflacji potrzebujesz około 67 200 zł.

Właściwa stopa do wpisania zależy od twojego horyzontu czasowego i kraju, dla którego prognozujesz. Dla długoterminowego planowania w Polsce sięgnij po cel inflacyjny banku centralnego i historyczną średnią CPI z ostatnich dekad jako bronioną wartość wyjściową. Lata ostatnie bywały wyższe, z odczytami wyraźnie ponad celem w niektórych okresach. Dla strefy euro i rynków rozwiniętych obowiązują podobne długoterminowe średnie. Dla rynków wschodzących sprawdź własny długoterminowy CPI danego kraju. Wszystkie wyniki są szacunkami WhatIP i nie stanowią porady finansowej.

Dlaczego inflacja jest ważna dla każdego długoterminowego planu

Każda decyzja finansowa, która dotyczy przyszłej daty, ma w środku ukryty problem inflacji. Liczba emerytalna, którą czytasz w gazecie, jest w dzisiejszych złotych, nawet jeśli do emerytury masz 30 lat. Cel oszczędności na studia zakłada dzisiejsze czesne. Dochód, który spodziewasz się osiągać w szczytowych latach, podaje się w obecnych siatkach płac.

Korekta nie jest skomplikowana, ale musi nastąpić. Weź dowolny przyszły cel w złotych, wpisz go do tego kalkulatora przy stopie inflacji, którą uznasz za bronioną, i zobacz, ile naprawdę potrzebujesz w skorygowanych o inflację przyszłych złotych. Milion złotych oszczędności emerytalnych w wieku 65 lat brzmiał jak fortuna dla osób przechodzących na emeryturę w latach dziewięćdziesiątych i wciąż brzmi solidnie, ale milion złotych za 30 lat kupi mniej więcej to, co dziś kupuje 400 000 zł.

Dwa sposoby myślenia o inflacji

Pierwszy sposób to spojrzenie dyskontowe. Masz przyszłą kwotę i chcesz poznać jej realną wartość w dzisiejszej sile nabywczej. Przydatne, gdy dostajesz wycenę przyszłej płatności, jak obietnica emerytalna, renta albo długo odroczona premia. Przepuść przyszłą kwotę przez kalkulator wstecz, by zobaczyć, ile jest warta dziś.

Drugi sposób to spojrzenie celowe. Wiesz, co musisz móc kupić w przyszłości w dzisiejszych kategoriach, i chcesz poznać, na jaką nominalną kwotę w złotych to się przekłada. Przydatne przy planowaniu emerytury, kosztów studiów albo dowolnego celu oszczędnościowego, który zostanie wydany za dziesięciolecia. Kalkulator pokazuje to jako wiersz celu powiększonego o inflację.

Wybór stopy inflacji, która się obroni

Długoterminowe średnie CPI w gospodarkach rozwiniętych krążą wokół 2 do 3 procent rocznie, a w dłuższych oknach obejmujących okresy wysokiej inflacji bliżej 4 procent. Dla bardzo długich horyzontów 3 procent pozostaje najczęstszym założeniem planistycznym.

Najnowsze doświadczenia też mają znaczenie. W latach 2021 do 2023 inflacja w wielu krajach wystrzeliła i pozostała podwyższona. Jeśli wierzysz, że obecna dekada będzie średnio wyższa niż długi okres, użyj 4 procent. Jeśli sądzisz, że niedawny skok był przejściowym wstrząsem, 3 procent wciąż jest w porządku. Kalkulator pozwala przetestować oba warianty.

Dla decyzji krótkoterminowych, jak roczny kontrakt albo pięcioletni cel oszczędnościowy, użyj prognozy na najbliższy okres. Projekcje banku centralnego i rynkowe stopy inflacji wynikające z obligacji to rozsądne odniesienia. Dla decyzji długoterminowych, jak emerytura, nie kotwicz się zbytnio na tegorocznej stopie. Użyj liczby długookresowej.

Zwroty realne a nominalne

Najważniejszy sposób, w jaki inflacja wchodzi do matematyki inwestycji, to rozróżnienie między zwrotem realnym a nominalnym. Zwrot nominalny to nagłówkowy procent, który zarobił twój rachunek. Zwrot realny to to, co faktycznie zyskałeś w sile nabywczej, równe zwrotowi nominalnemu minus inflacja.

Jeśli twój portfel przyniósł 8 procent, a inflacja wyniosła 3 procent, twój zwrot realny to mniej więcej 5 procent. To liczba, która kapitalizuje twoją faktyczną siłę nabywczą. W długim okresie zwroty realne z akcji bywały około 7 procent, zwroty realne z obligacji 1 do 3 procent, a zwroty realne z gotówki blisko zera.

Ten kalkulator pozwala przetestować realną wartość przyszłego salda. Uruchom kalkulator procentu składanego, by zobaczyć projektowane saldo nominalne, a potem uruchom ten kalkulator na tym saldzie, by zobaczyć, ile jest warte w dzisiejszej sile nabywczej.

Waluty o różnych profilach inflacji

Domyślna stopa 3 procent jest odpowiednia dla walut rynków rozwiniętych o stabilnej inflacji. Jeśli prognozujesz w innej walucie, użyj długookresowego CPI danego kraju jako wartości wyjściowej. Waluty rynków wschodzących często doświadczają znacząco wyższej inflacji. Historycznie niektóre waluty miały profile inflacji, przy których założenie 3 procent jest głęboko błędne.

Gdy trzymasz oszczędności w walucie o wysokiej inflacji, matematyka inflacji potrafi zdominować każdą rozsądną stopę zwrotu. To jeden z powodów, dla których ludzie w gospodarkach o wysokiej inflacji często zamieniają oszczędności na stabilną walutę albo na aktywa rzeczowe. Kalkulator pomaga określić, jak duży jest ten efekt na danym horyzoncie.