RSU vesting calculator voor waarde vrijgekomen aandelen en netto na belasting

Restricted Stock Units (RSU's) zijn een vorm van beloning in aandelen die volgens een schema vrijkomt, meestal met een wachttijd van een jaar (de cliff) en daarna maandelijkse of driemaandelijkse vesting tot in totaal vier jaar. Zolang een tranche niet is vrijgekomen, zijn de aandelen slechts een voorwaardelijke toezegging en niet je eigendom. Bij vesting wordt de marktwaarde van de net vrijgekomen aandelen loon uit dienstbetrekking en belast tegen je marginale tarief.

Deze calculator gebruikt het totale aantal toegekende aandelen, de koers op de toekenningsdag, het vestingschema (cliff in maanden, totale duur in maanden), de verstreken maanden sinds de toekenning, de verwachte jaarlijkse koersgroei en je marginale belastingtarief. Hij geeft het aantal tot nu toe vrijgekomen aandelen, de brutowaarde tegen de verwachte koers, de nettowaarde na belasting, de nog niet vrijgekomen aandelen en het toekomstige vestingtempo.

Een snelle controle: een toekenning van 1.000 aandelen van 100, met een jaar cliff en vier jaar totaal, na 18 maanden, bij 8 procent groei en een tarief van 32 procent, heeft 375 aandelen laten vrijkomen. De verwachte koers ligt rond 112, de brutowaarde is € 42.000 en de nettowaarde na belasting ongeveer € 28.500. Voor de cliff (na 8 maanden) is de vrijgekomen waarde nul, want de cliff is een alles-of-nietsdrempel zonder voorafgaande evenredige toekenning. Plan daarom zorgvuldig hoeveel belasting je bij elke vesting opzij zet. Alle bedragen zijn schattingen en vormen geen fiscaal of beleggingsadvies.

Hoe vestingschema's van RSU's gewoonlijk werken

Het gangbare patroon bij veel technologiebedrijven is een totale duur van vier jaar met een cliff van een jaar en daarna maandelijkse of driemaandelijkse vesting. Op de cliffdatum komt 25 procent van de toekenning in een keer vrij; de overige 75 procent komt daarna in gelijke delen vrij over de volgende 36 maanden. Sommige bedrijven hanteren andere schema's: vijf jaar totaal, naar achteren gewogen (kleinere delen in de eerste jaren, grotere later), naar voren gewogen of met versnelde vesting bij bepaalde gebeurtenissen.

Het loont de dubbele voorwaarde te begrijpen. Veel toekenningen van voor een beursgang komen pas vrij wanneer zowel het tijdsgebonden schema is gehaald als een liquiditeitsgebeurtenis plaatsvindt, zoals een beursgang of een overname. De tweede voorwaarde beschermt het bedrijf tegen het uitgeven van verhandelbare aandelen voordat het beursgenoteerd is. Voor jou betekent het dat aandelen die volgens het schema vrijgekomen lijken, mogelijk pas na de beursgang overdraagbaar of verkoopbaar zijn.

De fiscale werking bij vesting

Bij elke vesting telt de marktwaarde van de net vrijgekomen aandelen mee als belastbaar loon. In de Verenigde Staten houdt de werkgever federale belasting in (vaak een vast tarief van 22 procent), staatsbelasting en sociale premies, meestal door automatisch een deel van de aandelen te verkopen. Ligt je werkelijke tarief boven die 22 procent, dan blijft er een verschil te betalen bij de aangifte.

Voor wie in Nederland belastingplichtig is, telt het voordeel uit de vesting als loon uit dienstbetrekking in box 1, met loonheffing en eventueel sociale premies tot de premiegrens. Je werkgever houdt de belasting in, vaak door een deel van de aandelen in te houden of te verkopen. De calculator gebruikt vereenvoudigd een enkel marginaal tarief.

Na de vesting vormt de marktwaarde op dat moment je verkrijgingsprijs. Houd je de aandelen aan, dan vallen ze in box 3 en betaal je vermogensrendementsheffing over de waarde, terwijl een latere koersstijging zelf niet apart wordt belast.

Verkopen bij vesting of aanhouden

Financieel adviseurs raden meestal aan RSU's bij vesting te verkopen en de opbrengst te spreiden, om twee redenen. Ten eerste ben je via je salaris en doorlopende nieuwe toekenningen al sterk afhankelijk van je werkgever; meer vermogen in hetzelfde aandeel voegt een concentratierisico toe dat spreiding wegneemt. Ten tweede staat de belasting al vast bij vesting, zodat aanhouden geen fiscaal voordeel oplevert. Daalt het aandeel daarna, dan betaal je toch belasting over de hogere eerdere waarde.

Het argument om aan te houden is de vaste overtuiging dat het aandeel een gespreide markt verslaat. Dat komt soms voor (vroege medewerkers van enkele grote technologiebedrijven werden door aanhouden veel rijker), maar het is statistisch het zeldzamere geval. Voor de meeste medewerkers is verkopen bij vesting de verstandige standaardkeuze.

Wat deze calculator niet meeneemt

De logica van de dubbele voorwaarde bij toekenningen van voor een beursgang (vesting afhankelijk van tijd en een liquiditeitsgebeurtenis). Prestatiegebonden eenheden (PSU's), waarvan de vesting afhangt van bedrijfskengetallen. Andere vormen met een afwijkende fiscale behandeling. Aandelenopties, met een eigen werking en belasting. De werkelijke aandelenkoers (de calculator schat die uit de toekenningskoers en een groeiaanname; een echte koers zou nauwkeuriger zijn). Lock-upperiodes na een beursgang en handelsbeperkingen voor bestuurders. Voor pakketten met opties of PSU's kun je beter een uitgebreider model opstellen; deze calculator dekt het standaardgeval van RSU's bij een beursgenoteerd bedrijf.

De belasting bij elke vesting opzij zetten

De nuttigste gewoonte voor RSU-houders is bij elke vesting de verschuldigde belasting opzij te zetten. Bereken je effectieve tarief en vergelijk het met wat al is ingehouden. Het verschil toegepast op de brutowaarde is het bedrag dat je moet reserveren.

Een voorbeeld: er komen aandelen ter waarde van € 50.000 vrij, je marginale tarief ligt rond 45 procent, maar er is slechts ongeveer 30 procent ingehouden. Het gat van zo'n 15 procent komt overeen met € 7.500, dat je overmaakt naar een aparte rekening met het etiket belasting.

Wie dit bij elke vesting doet, voorkomt de zo vaak voorkomende nare verrassing bij de volgende aangifte, die nieuwkomers vaak overvalt.